Elżbieta Czartoryska

    Księżna Izabela Lubomirska, właściwie: Elżbieta Czartoryska (ur. 21 maja 1733 lub według innych źródeł 1736w Warszawie, zm. 25 listopada 1816 w Wiedniu) –mecenaska i kolekcjonerka sztuki okresu rokoka. Z powodu błękitnych krynolin, które często nosiła, jeszcze za życia nazywano ją Błękitną Markizą. Córka Augusta Aleksandra Czartoryskiego i Marii Zofii Sieniawskiej.

    Była żoną marszałka wielkiego koronnego - Stanisława Lubomirskiego i matką Julii Potockiej, Konstancji Rzewuskiej, Izabeli Potockiej oraz Aleksandry Potockiej.

    Należał do niej między innymi pałac w Wilanowie, pałac w Ursynowie (wówczas zwany Rozkoszą) i pałacyk Mon Coteauna Mokotowie (Pałac Szustra). Kładła kamień węgielny pod gmach Teatru Narodowego w Warszawie i była inicjatorką przebudowy zamku w Łańcucie w stylu rokoko na przełomie XVIII i XIX wieku.

    Jedna z najwybitniejszych kobiet w Polsce XVIII. w., brała nader czynny udział w polityce swego obozu, zabiegała zarówno o pozyskanie obcych dworów jak i mas szlacheckich. Początkowo życzliwa Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu, potem zwalczała go namiętnie. Rozgoryczona niepowodzeniem tej akcji, przeniosła się do Paryża, po wybuchu rewolucji przebywała w Wiedniu. Obok działalności politycznej wyróżniała się jako postępowa opiekunka włościan.

    Była członkinią loży adopcyjnej przy Cnotliwym Sarmacie.

Stanisław Lubomirski

Stanisław Lubomirski herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. ok. 1720, zm. 1783) – od 1753 r. marszałek wielki koronny i strażnik wielki koronny od 1766, poseł na sejm (1746-1762), członek Stronnictwa Familii.

Syn Józefa Lubomirskiego, wojewody Czernihowskogo, i Teresy Mniszchówny, brat Antoniego, kasztelana i wojewody krakowskiego.

Był osobą zamożną i wspierał interesy Familii. Odgrywał rolę jednego z przywódców obozu Czartoryskich (ożenił się z Elżbietą, córką Augusta Aleksandra Czartoryskiego). Jego córkami były Julia Potocka, Konstancja Rzewuska, Izabela Potocka i Aleksandra Potocka. Później był nieprzejednanym wrogiem ostatniego króla Polski - Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zasłużony dla rozwoju Warszawy, zwalczał wpływy rosyjskie w Polsce.

Poseł województwa sandomierskiego na sejm 1746 roku. Poseł koronny z Inflant na sejm 1748 roku.  W 1758 reaktywował polską lożę masońską - Aux Trois Frčres. W 1764 był jednym z inicjatorów reform sejmu konwokacyjnego. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego. Otrzymawszy 1766 laskę marszałkowską uczynił dużo dla podniesienia Warszawy, pracował nad reformą sądownictwa karnego. W czasie konfederacji barskiej umacniał St. Augusta w oporze przeciw Rosji, usiłując go przeciągnąć na stronę konfederatów i Francji. Jako członek delegacji na Sejmie Rozbiorowym 1773-1775 był przedstawicielem opozycji. Po pierwszym rozbiorze należał do opozycji magnackiej, działającej przeciw królowi w oparciu o Austrię, zasiadał w Radzie Nieustającej.

Przekazał fundusze na budowane przez Nataniela Mateusza Wolfa obserwatorium astronomiczne na Biskupiej Górce w Gdańsku. W 1757 odznaczony Orderem Orła Białego. W 1765 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława.



Herb Lubomirskich
<<<- POWRÓT DO DRZEWA GENEALOGICZNEGO